Proxy (vekil sunucu), sizin adınıza istek yapan bir aracıdır. Tarayıcınız bir siteye doğrudan bağlanmak yerine isteği proxy’ye gönderir; proxy isteği siteye iletir ve yanıtı size geri getirir. Site, sizin değil proxy’nin IP adresini görür.
Proxy türleri
- HTTP proxy: Web trafiği için tasarlanmıştır. Şirket ağlarında sık kullanılır: erişim kuralları uygulamak, önbellek tutmak ya da trafiği denetlemek için.
- SOCKS proxy: Uygulama protokolünden bağımsızdır; web dışındaki trafiği de taşıyabilir. Ancak tek başına şifreleme sağlamaz.
- Şeffaf proxy: Kullanıcının ayar yapmasına gerek kalmadan ağda araya girer; okul ve şirket ağlarında görülür.
Ters proxy ve CDN
Proxy yalnızca kullanıcı tarafında değildir. Ters proxy sunucunun önünde durur: ziyaretçiler ters proxy’ye bağlanır, o da isteği arkadaki sunucuya iletir. Cloudflare gibi içerik dağıtım ağları (CDN) böyle çalışır. Bu yüzden birçok sitenin IP adresini sorguladığınızda sitenin kendi sunucusunu değil, CDN’in adresini görürsünüz.
Konut proxy’leri
Bazı hizmetler trafiği sıradan ev bağlantıları üzerinden geçirir (residential proxy). Bu adresler gerçek ev kullanıcılarından ayırt edilemediği için tespit edilmesi çok zordur; bu adreslerin bir kısmı, sahiplerinin her zaman bilinçli onayı olmadan uygulamalar aracılığıyla bu ağlara katılmış cihazlardır.
Proxy ile VPN arasındaki fark
| Proxy | VPN | |
|---|---|---|
| Kapsam | Genellikle tek uygulama ya da tarayıcı | Cihazın bütün trafiği |
| Şifreleme | Kendiliğinden yok (HTTPS siteler hariç) | Cihaz ile VPN sunucusu arası şifreli |
| Kurulum | Tarayıcı ya da uygulama ayarı | VPN uygulaması ya da işletim sistemi |
| Tipik kullanım | Şirket ağları, önbellek, otomasyon | Gizlilik, güvensiz Wi-Fi, uzaktan erişim |
Bir adres proxy mi?
Açık proxy’ler ve veri merkezi proxy’leri çoğu zaman ait oldukları ağdan anlaşılır. VPN ve proxy tespiti aracı bir adres için Tor, veri merkezi ve sağlayıcı sınıflandırmalarını kaynaklarıyla gösterir; ama konut proxy’lerinin güvenilir bir listesi olmadığını da açıkça söyler.