İnternet servis sağlayıcınız size iki şekilde adres verebilir: her bağlantıda havuzdan bir adres (dinamik IP) ya da hep aynı adres (statik veya sabit IP).
Dinamik IP
Sağlayıcının elinde bir adres havuzu vardır. Modeminiz bağlandığında havuzdan bir adres alır ve bunu bir süre kullanır. Modem yeniden başladığında, bağlantı koptuğunda ya da sağlayıcı ağını yeniden düzenlediğinde adres değişebilir. Türkiye’de ev internet aboneliklerinin büyük çoğunluğu ve mobil bağlantıların neredeyse tamamı dinamik adres kullanır.
Dinamik adresin kullanıcı için bir dezavantajı yoktur: web sitelerine girmek, video izlemek, oyun oynamak için adresinizin değişmesi bir şey fark ettirmez. Sağlayıcı için ise kıt IPv4 adreslerini verimli kullanmanın yoludur.
Statik (sabit) IP
Sabit IP, aboneliğinize kalıcı olarak atanır ve değişmez. Genellikle kurumsal aboneliklerde standarttır; ev aboneliklerinde ek ücretli bir hizmet olarak sunulur. Şu durumlarda işe yarar:
- Evden ya da ofisten sunucu çalıştırmak (web sunucusu, oyun sunucusu, NAS, güvenlik kamerası),
- Bir hizmete adres tabanlı erişim izni vermek (örneğin bir şirket sunucusunun yalnızca ofis adresinden bağlantı kabul etmesi),
- E-posta sunucusu işletmek (sabit adres ve doğru ters DNS kaydı gerekir),
- Uzaktan erişimde adresin değişmesiyle uğraşmamak.
CGNAT: dinamik IP’nin bir adım ötesi
IPv4 adresleri tükendiği için bazı sağlayıcılar, özellikle mobil operatörler, bir genel adresi aynı anda birçok müşteriye paylaştırır. Buna CGNAT denir. Bu durumda size ait bir genel adres yoktur; dışarıdan bağlantı kabul edemezsiniz, port yönlendirme işe yaramaz. Sabit IP almak bu sorunu da çözer. Bağlantınızın dışarıdan erişilebilir olup olmadığını port kontrolü ile test edebilirsiniz.
IPv6’da durum
IPv6’da adres kıtlığı olmadığı için sağlayıcılar her aboneye geniş bir önek (çoğu zaman /56 veya /64) verir ve CGNAT’a gerek kalmaz. Ancak bu önek de dinamik olabilir. Cihazlar ayrıca gizlilik için adreslerinin son kısmını düzenli olarak değiştirir; bu nedenle IPv6 adresinizin sık değişmesi normaldir.
Hangisini seçmeli?
Yalnızca internette geziniyorsanız dinamik IP yeterlidir. Evde bir hizmeti dışarıya açmanız gerekiyorsa önce CGNAT arkasında olup olmadığınızı kontrol edin: değilseniz dinamik adresle birlikte bir dinamik DNS hizmeti çoğu zaman yeterlidir; CGNAT arkasındaysanız sabit IP ya da IPv6 gerekir.