Bir IP adresi iki parçadan oluşur: ağı tanımlayan kısım ve o ağdaki cihazı (host) tanımlayan kısım. Sınırın nerede olduğunu alt ağ maskesi (subnet mask) söyler.
255.255.255.0 ne demek?
Ev ağlarında en sık görülen maske 255.255.255.0’dır. İkili yazıldığında 24 tane 1 ve 8 tane 0’dan oluşur:
11111111.11111111.11111111.00000000
1’ler ağ kısmını, 0’lar host kısmını gösterir. Aynı şey CIDR gösterimiyle /24 olarak yazılır. 192.168.1.20/24 adresinde ağ 192.168.1.0, cihazın numarası ise 20’dir. CIDR hakkında ayrıntılar için bkz. CIDR ve alt ağ nedir?.
Ağ adresi, broadcast adresi, kullanılabilir hostlar
Bir IPv4 alt ağında:
- ağ adresi, host bitlerinin hepsi 0 olan adrestir (
192.168.1.0), - broadcast adresi, host bitlerinin hepsi 1 olan adrestir (
192.168.1.255), - aradakiler cihazlara verilebilir: bir /24’te 256 adres vardır, 254 tanesi kullanılabilir.
| Önek | Maske | Toplam adres | Kullanılabilir host |
|---|---|---|---|
| /24 | 255.255.255.0 | 256 | 254 |
| /25 | 255.255.255.128 | 128 | 126 |
| /26 | 255.255.255.192 | 64 | 62 |
| /27 | 255.255.255.224 | 32 | 30 |
| /28 | 255.255.255.240 | 16 | 14 |
| /30 | 255.255.255.252 | 4 | 2 |
İki istisna vardır: noktadan noktaya bağlantılarda kullanılan /31’de iki adres de kullanılabilir (RFC 3021), /32 ise tek bir hostu tanımlar.
Ağ neden alt ağlara bölünür?
Bir şirket tüm cihazlarını tek bir büyük ağa koymak yerine misafir Wi-Fi’ı, ofis bilgisayarlarını, sunucuları ve kameraları ayrı alt ağlara (çoğu zaman ayrı VLAN’lara) ayırır. Böylece yayın trafiği azalır, güvenlik kuralları alt ağ bazında yazılabilir ve bir bölümdeki sorun diğerlerini etkilemez.
Örneğin 10.20.0.0/24 ağını dört eşit parçaya bölmek için öneki iki bit uzatırsınız: dört tane /26 elde edersiniz (.0, .64, .128, .192), her birinde 62 kullanılabilir host vardır. Bu hesabı elle yapmak yerine subnet hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Wildcard maske
Cisco ACL’leri ve OSPF yapılandırması wildcard maske kullanır: alt ağ maskesinin tersidir (/24 için 0.0.0.255). CIDR hesaplama aracı her önek için maskeyi, wildcard maskeyi, ağ ve broadcast adresini ve kullanılabilir aralığı birlikte gösterir.
IPv6’da alt ağlar
IPv6’da broadcast yoktur ve tek bir LAN için standart boyut /64’tür. Sağlayıcılar abonelere genellikle /56 ya da /48 verir; bu da yüzlerce ya da binlerce /64 alt ağ demektir. Planlama burada adres tasarrufuyla değil, düzenle ilgilidir.